ՀՀ ՏԿԵՆ ընդերքի վարչության աշխատակիցները մասնակցել են Opening Extractives ծրագրի երկօրյա աշխատաժողովին

Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության ընդերքի վարչության աշխատակիցները 2024 թվականի հուլիսի 9-10-ը մասնակցել են Opening Extractives ծրագրի շրջանակներում Երևանի DoubleTree by Hilton Yerevan City Center հյուրանոցում անցկացվող երկօրյա աշխատաժողովին։ Աշխատաժողովը նվիրված էր հանքարդյունաբերության ոլորտում ընդերքօգտագործման իրավունքների տրամադրման գործընթացում իրական շահառուների տվյալների օգտագործմանը: 

«Opening Extractives» ծրագիրը գլոբալ հնգամյա ծրագիր է Հայաստանում (Հայաստանը պաշտոնապես անդամակցում է OE ծրագրին 2022 թվականի մայիսից), որն իրականացվում է Արդյունահանող ճյուղերի թափանցիկության նախաձեռնություն (ԱՃԹՆ/EITI) և Բաց սեփականություն (Open Ownership) կազմակերպությունների կողմից և աջակցվում է BHP հիմնադրամի կողմից։ 

Բացի ՏԿԵՆ ընդերքի վարչության աշխատակիցներից, աշխատաժողովին մասնակցում էին Արդարադատության նախարարության, ԱՆ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալության, ինչպես նաև Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի ներկայացուցիչները։

 Հանդիպմանը ողջույնի խոսքով հանդես է եկել ՏԿԵ նախարարի տեղակալ Հովհաննես Հարությունյանը։ Ուսուցողական բնույթ ունեցող աշխատաժողովի թեմաները ներկայացվել են Open Ownership կազմակերպության պատասխանատու Ագուստինա դե Լուկայի և ԱՃԹՆ միջազգային քարտուղարության Եւրոպայի տարածաշրջանային տնօրեն Մարկ Բըրնեթի, ինչպես նաև տարածաշրջանային պատասխանատու Լիսա Սվիլանդի կողմից: 

Աշխատանքային քննարկումների ժամանակ հայաստանյան իրողությունները մեկնաբանվել են նաև աշխատաժողովի հայաստանյանյան համակարգող, ԱՃԹՆ քարտուղարության ղեկավար Հասմիկ Մանուկյանի կողմից: Աշխատաժողովի 2-րդ օրը աշխատաժողովին միացան նաև մեդիա և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, որոնք պատմեցին իրական շահառուների տվյալների վերաբերյալ իրենց կողմից կատարված լրագրողական հետաքննությունների մասին: 

Կայացել է քննարկում, որը միտված էր կարողությունների զարգացման ուժեղացմանը՝ իրական շահառուների տվյալները հետաքննական, հրապարակային ելույթների և քարոզչական աշխատանքներում առավել ճշգրիտ օգտագործելուն: Աշխատաժողովի հիմնական նպատակը մեկն էր՝ համախմբել պետական գերատեսչությունների ջանքերը՝ լուծելու համար իրական շահառուների տվյալների ուսումնասիրության և օգտագործման հետ կապված այն ռիսկերը, որոնք կարող են հանքարդյունաբերության ոլորտում կոռուպցիայի, շահերի բախման և վատ կառավարման պատճառ դառնալ: 

Այդ առումով ներկայացվել են իրական շահառուների կառուցավորված տվյալների ստանդարտի (ԻՇՏՍ/BODS) օգտագործման առավելությունները՝ տվյալներն ավելի դյուրին ու արդյունավետ օգտագործելու հնարավորությունները, բերվել են միջազգային փորձից օրինակներ, քննարկվել են իրական շահառուների սեփականության շղթաներում ռիսկի ազդանշանների («կարմիր դրոշակների») չափորոշիչները, դրանց հայտնաբերման և «պատշաճ ուսումնասիրությանը» (due diligence) կարևորությունը՝ հետագա ընթացիկ աշխատանքներում օգտագործելու և համապատասխան քաղաքականություն մշակելու համար։